Mobil erişim kuleleri (seyyar iskele / çalışma kulesi); tekerlekli taban üzerine monte edilmiş, kolay konumlandırılabilen ve iç/dış mekan bakım, boyama ve montaj işlerinde kullanılan taşınabilir çalışma platformlarıdır.
Yasal Dayanak
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III
- TS EN 1004-1 – Hareketli erişim ve çalışma kuleleri: Güvenlik, ölçüler ve yapısal hesaplar
Kontrol Kapsamı
- Alüminyum veya çelik çerçeve elemanlarında kırık, bükülme ve korozyon
- Tekerlek ve kilit mekanizmalarının fonksiyon testi
- Platform döşeme, korkuluk ve merdiven güvenliği
- Stabilizatör ayaklar ve zemin temas alanı yeterliliği
- Yük kapasitesi etiketi ve uyarı levhalarının okunabilirliği
- Genel montaj ve bağlantı eleman bütünlüğü
Kontrol Periyodu
İlgili standardın öngördüğü süreler saklıdır. Standartta süre belirtilmemişse mobil erişim ve çalışma kuleleri için Tablo-2’deki azami süre 1 yıldır. İmalatçı verileri ve risk değerlendirmesi daha kısa aralık gerektirebilir.
Yasal Çerçeve ve Kontrolü Kim Yapar?
EK-III 2.2.2 uyarınca kontrolleri yetkili inşaat veya makine mühendisleri; inşaat, yapı, makine veya metal eğitimi mezunu teknik öğretmenler; inşaat teknikerleri veya yüksek teknikerleri yapabilir. Gemi inşası, bakım ve onarımındaki özel yetkiler ayrıca uygulanır. Kontrolü yapan kişi gerekli eğitim ve yetki şartlarını sağlar, EKİPNET’e kayıtlıdır; raporda adı, mesleği, kayıt numarası ve imzası bulunur. İşverenle yetkili kişi, kontrolden en geç bir gün önce İSG-KATİP sözleşmesini karşılıklı onaylar; sözleşmesiz rapor geçersizdir. Bakım kontrolün yerine geçmez; bakımı yapan kişi aynı ekipmanı kontrol edemez.
İlgili standardın öngördüğü süreler saklıdır. Standartta süre belirtilmemişse mobil erişim ve çalışma kuleleri için Tablo-2’deki azami süre 1 yıldır. İmalatçı verileri ve risk değerlendirmesi daha kısa aralık gerektirebilir. Md. 7/2 kapsamında montaja bağlı ekipmanda ilk kullanım öncesi, önemli bakım/onarım sonrası, seyyar olmayan ekipmanın yer değişikliğinde ve güvenliği etkileyen kaza, çalışma değişikliği, doğal olay veya uzun süre kullanılmama sonrası gerekli kontrol yapılır. İlk kurulum ve yükseltme/değişiklik sonrası kontrol yapılan değişikliği kapsar.
Bakanlığın ekipmana özgü rapor ve kriter dokümanı varsa uygulanır; yoksa EK-III, ekipmana uygun standartlar ve imalatçı verileri esas alınır. İmal yılında yürürlükteki standartların periyodik kontrol hükümleri, uyumlaştırılabilir ekipmanda sonraki standart da değerlendirilir. Her çalışma öncesi gözle ve işlevsel kontroller kaydedilir; güvenliği etkileyen kusurda ekipman kullanım dışı bırakılıp derhal periyodik kontrole tabi tutulur. Hafif/ağır kusur yalnız Bakanlık dokümanında derecelendirme varsa uygulanır.
Rapor ıslak veya 5070 sayılı Kanuna uygun güvenli elektronik imzalı düzenlenir; ekipman kullanıldığı sürece saklanır ve yetkililere gösterilir. İmza görüntülü PDF tek başına güvenli elektronik imzalı rapor değildir.
Sık Sorulan Sorular
Seyyar iskele ile yapı iskelesi kontrolü aynı mı?
Seyyar iskele TS EN 1004-1, yapı iskelesi TS EN 12810/12811 kapsamındadır. İlgili standartta süre yoksa azami kontrol aralığı seyyar iskelede 1 yıl, yapı iskelesinde 6 aydır; imalatçı verileri ve risk değerlendirmesi daha kısa aralık gerektirebilir.
Seyyar iskelede her yükseklik seçeneği ayrı kontrol gerektiriyor mu?
İlk kurulumdan sonra kontrol yapılır. İskele yükseltildiğinde veya değiştirildiğinde, yapılan değişiklikleri kapsayan periyodik kontrol gerçekleştirilir. Önceki rapor, sonraki bütün yükseklik ve kurulum düzenlerini kendiliğinden kapsamaz.