Kaldırma aksesuarları; vinç, portal veya köprülü krenlerle birlikte kullanılan ve yükü kaldırma ekipmanına bağlayan ara elemanlardır. Zincir sapanlar, tel halat sapanlar, tekstil sapanlar, kıskaçlar, kancalar, vakum kaldırıcılar ve manyetik kaldırıcılar bu kapsamda değerlendirilir.
Yasal Dayanak
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III
- TS EN 14502-1 – Kaldırma aksesuarları: Güvenlik gereksinimleri (genel)
- TS EN 13414-2+A2 – Tel halat sapanlar
- TS EN 1492-1 / EN 1492-2 – Tekstil (şerit/yuvarlak) sapanlar
- TS EN 818-6+A1 – Zincir sapanlar: Güvenlik gereksinimleri
- TS EN 13155 – Sabit olmayan manyetik ve vakum kaldırıcılar
Kontrol Kapsamı
- Zincir sapan: halka aşınması, uzama (>%5 red), çatlak ve şekil bozukluğu
- Tel halat sapan: kırık tel sayısı, kıvrılma ve korozyon kontrolü
- Tekstil sapan: kesik, aşınma, UV hasarı ve etiket okunabilirliği
- Kanca: açılma deformasyonu, güvenlik mandalı ve kapasite damgası
- Kıskaç: vida sıkıma torku, yay ve kama kontrolü
- Vakum kaldırıcı: vakum basıncı, sızdırmazlık ve emniyet kilidi testi
- Manyetik kaldırıcı: tutma kuvveti ölçümü ve devre kontrolü
Kontrol Periyodu
Yılda en az 1 kez. Ağır hasar, deformasyon veya olağandışı yüklemeden sonra olağanüstü kontrol yapılmalıdır. Hasarlı aksesuarlar derhal hizmet dışı bırakılır.
Sık Sorulan Sorular
Her sapan ve kıskaç için ayrı rapor düzenlenir mi?
Evet. Her aksesuar kendi seri/kimlik numarasıyla kayıt altına alınır ve raporlanır. Toplu envanterler yerine bireysel takip esastır.
Renk kodlu tekstil sapanlar ne anlama geliyor?
TS EN 1492 renk sistemi kapasiteyi gösterir: mor=1 t, yeşil=2 t, sarı=3 t, gri=4 t, kırmızı=5 t, kahverengi=6 t, mavi=8 t, turuncu=10 t. Renk solmuş veya tanımlanamaz sapanlar kullanımdan kaldırılmalıdır.
SWL (güvenli çalışma yükü) damgası silinmişse aksesuar kullanılabilir mi?
Hayır. Kapasite damgası okunamayan hiçbir kaldırma aksesuarı kullanılamaz; derhal hizmet dışı bırakılıp yenisi ile değiştirilmelidir.