Kaldırma tablaları; makas veya hidrolik silindirler aracılığıyla yükleri belirli bir yüksekliğe taşıyan ekipmanlardır. Standardın bölüm seçimi durak sayısı, hız ve kullanım amacıyla yapılır; yükseltilebilen seyyar iş platformları ayrı sınıflandırılır.
Yasal Dayanak
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III
- TS EN 1570-1+A1 — Ekipmanın kullanım amacı ve tasarımına uygun kaldırma tablaları için uygulanabilir hükümler
- TS EN 1570 bölüm seçimi yalnız sabit/seyyar ayrımına göre yapılmaz. TS EN 1570-2, ikiden fazla sabit durağa hizmet veren, hızı 0,15 m/s’yi aşmayan ve yalnız yük taşımak için tasarlanmış kalıcı kaldırma tablalarına yöneliktir. Yükseltilebilen seyyar iş platformları ayrıca sınıflandırılır.
Kontrol Kapsamı
- Makas mekanizması ve kaynak bölgesi görsel / NDT kontrolü
- Hidrolik silindir ve boru bağlantıları sızdırmazlık testi
- Hidrolik sistemde kaçaklar ve emniyet tertibatları kontrol edilir. Basınç deneyi gerekiyorsa yöntem ve deney basıncı, uygulanabilir kontrol dokümanı ve imalatçı talimatına göre belirlenir.
- Kenar korkulukları, kapı kilitleri, piston kapakları
- Zemin sabitleme ve platform düzlüğü kontrolü
- Elektrik panel, acil durdurma ve güvenlik devresi
Kontrol Periyodu
İlgili standardın öngördüğü süreler saklıdır. Standartta süre belirtilmemişse kaldırma tablaları için Tablo-2’deki azami süre 1 yıldır. İmalatçı verileri ve risk değerlendirmesi daha kısa aralık gerektirebilir.
Yasal Çerçeve ve Kontrolü Kim Yapar?
EK-III 2.2.2 uyarınca kontrolleri yetkili makine, mekatronik, metalürji ve malzeme veya imalat mühendisleri; makine veya metal eğitimi mezunu teknik öğretmenler; makine teknikerleri veya yüksek teknikerleri yapabilir. Gemi inşası, bakım ve onarımındaki özel yetkiler ayrıca uygulanır. Kontrolü yapan kişi gerekli eğitim ve yetki şartlarını sağlar, EKİPNET’e kayıtlıdır; raporda adı, mesleği, kayıt numarası ve imzası bulunur. İşverenle yetkili kişi, kontrolden en geç bir gün önce İSG-KATİP sözleşmesini karşılıklı onaylar; sözleşmesiz rapor geçersizdir. Bakım kontrolün yerine geçmez; bakımı yapan kişi aynı ekipmanı kontrol edemez.
İlgili standardın öngördüğü süreler saklıdır. Standartta süre belirtilmemişse kaldırma tablaları için Tablo-2’deki azami süre 1 yıldır. İmalatçı verileri ve risk değerlendirmesi daha kısa aralık gerektirebilir. Md. 7/2 kapsamında montaja bağlı ekipmanda ilk kullanım öncesi, önemli bakım/onarım sonrası, seyyar olmayan ekipmanın yer değişikliğinde ve güvenliği etkileyen kaza, çalışma değişikliği, doğal olay veya uzun süre kullanılmama sonrası gerekli kontrol yapılır. Kurulum ve montaja tabi olmayan seyyar ekipman işletme dışında kullanılırken son raporu beraberinde bulundurulur.
Bakanlığın ekipmana özgü rapor ve kriter dokümanı varsa uygulanır; yoksa EK-III, ekipmana uygun standartlar ve imalatçı verileri esas alınır. İmal yılında yürürlükteki standartların periyodik kontrol hükümleri, uyumlaştırılabilir ekipmanda sonraki standart da değerlendirilir. Her çalışma öncesi gözle ve işlevsel kontroller kaydedilir; güvenliği etkileyen kusurda ekipman kullanım dışı bırakılıp derhal periyodik kontrole tabi tutulur. Hafif/ağır kusur yalnız Bakanlık dokümanında derecelendirme varsa uygulanır.
Rapor ıslak veya 5070 sayılı Kanuna uygun güvenli elektronik imzalı düzenlenir; ekipman kullanıldığı sürece saklanır ve yetkililere gösterilir. İmza görüntülü PDF tek başına güvenli elektronik imzalı rapor değildir.
Standartlarda aksi yoksa her kontrolde muayene yapılır. EK-III 2.2.1 kapsamında ekipmana uygulanabilir kapasite yük testi azami 1 yıl, katsayılı yapısal bütünlük testi azami 3 yıl arayla ve her önemli bakım/onarım sonrası yapılır; yöntem ve yük, Bakanlık dokümanı, standart ve çalışma prensibine göre seçilir. Karşı ağırlıklı denge prensibiyle çalışan, kapasitesi yük kolu konumuna göre değişen veya kişi kaldırmak için tasarlanan ekipmanda işletme kapasitesi belirlenemez; kaldırma kapasitesi esas alınır.
Gerekli tahribatsız muayeneyi ilgili yöntem için TS EN ISO 9712’ye uygun en az seviye 2 belgeli kişi yapar; raporu periyodik kontrol raporu ekinde saklanır.
Sık Sorulan Sorular
Makas lift ile hidrolik platform aynı standartta mı değerlendiriliyor?
TS EN 1570 bölüm seçimi yalnız sabit/seyyar ayrımına göre yapılmaz. TS EN 1570-2, ikiden fazla sabit durağa hizmet veren, hızı 0,15 m/s’yi aşmayan ve yalnız yük taşımak için tasarlanmış kalıcı kaldırma tablalarına yöneliktir. Yükseltilebilen seyyar iş platformları ayrıca sınıflandırılır.
Tabla lift personel taşıyabilir mi?
Yalnızca imalatçının teknik spesifikasyonunda “personel taşıma” onaylı modeller bu amaçla kullanılabilir; sadece yük taşıma onaylı tablalar personel platformu olarak kullanılamaz.
Kontrol raporu ne kadar süre saklanmalı?
Periyodik kontrol raporları, iş ekipmanının kullanıldığı sürece saklanır ve yetkililerin talebinde gösterilir.