Kapalı Genleşme Tankı Periyodik Kontrolü
Kapalı genleşme tankları (diyaframlı/membranlı); merkezi ısıtma, soğutma ve sıhhi sıcak su sistemlerinde suyun ısınmasıyla oluşan hacim artışını karşılayarak sistemi sabit basınçta tutan basınçlı kaplardır. Diyafram yırtılması veya gaz basıncı kaybı; sistemi sabit basınçta tutamamasına ve ısıtma kazanı emniyet valfinin sürekli açılmasına neden olur.
Yasal Dayanak ve Standartlar
- TS EN 13831 — Kapalı genleşme kapları; tasarım, imalat, muayene ve test gereksinimleri
- TS EN 764-7 — Basınçlı ekipmanlar; emniyet sistemi gereksinimleri
- TS 10576 — Kapalı genleşme kapları güvenlik kuralları
- TS 1911 — Çelik kazan ve basınçlı kap imalat kuralları
- TS 11490 — Merkezi ısıtma tesisatı uygulama kuralları
- TS EN 12828+A1 — Binalarda ısıtma sistemi genleşme tankı hesabı
- İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-III — Yıllık periyodik muayene
Muayene Kapsamı
- Tank dış gövdesi korozyon, deformasyon ve boya hasarı görsel kontrolü
- Ön şarj azot/hava basıncı ölçümü: tasarım basıncıyla karşılaştırma; düşük basınç diyafram yırtılmasına işaret eder
- Diyafram/membran bütünlük testi: hava tarafında su varlığı kontrolü
- Su bağlantı vanası ve ters akış önleyici kontrol
- Emniyet valfi (varsa) açma basıncı testi
- Bağlantı borusu ve kaplin sızıntı kontrolü
- Kapasitesinin sisteme uygunluğu hesap kontrolü
Sık Sorulan Sorular
Genleşme tankı diyaframı yırtıldığında ne olur?
Diyafram yırtıldığında gaz tarafı su dolar; tank genleşmeyi karşılayamaz. Sistem basıncı aşırı yükselir, emniyet valfi sürekli açılır ve ısıtma sistemi su kaybeder. Tespit edilmeden bırakılırsa pompa ve kazan hasarına yol açar.
Genleşme tankı ne sıklıkla kontrol edilmeli?
İş Ekipmanları Yönetmeliği kapsamında yılda bir kez muayene zorunludur. Ek olarak sezon başında kullanıcı tarafından manometre basınç kontrolü yapılması önerilir.