Boyler ve Akümülasyon Tankı Periyodik Kontrolü
Boyler (sıhhi sıcak su hazırlama tankı) ve akümülasyon (tampon) tankları; konut, otel, hastane ve endüstriyel tesislerde sıcak su depolayan basınçlı kaplardır. Korozyon, kireçlenme ve legionella bakterisi üremesi başlıca riskleri oluşturur.
Yasal Dayanak ve Standartlar
Tablo-1’de ilgili ekipman için standartlarda süre belirtilmemişse azami kontrol süresi bir yıldır; risk değerlendirmesiyle süre kısaltılabilir.
- TS EN 12897+A1, dolaylı ısıtılan, kapalı depolu su ısıtıcılarını kapsar. ‘Kapalı’ ifadesi ısı kayıpsız olduğu anlamına gelmez; standardın uygulanabilirliği boylerin teknik özelliklerine göre değerlendirilir.
- TS 736 — Sıcak su depolu boylerler güvenlik kuralları
- İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-III — Tablo-1’de ilgili ekipman grubuna ve standarda göre periyodik kontrol
- Ürün uygunluğu ve CE işaretlemesi ile işyerindeki periyodik kontrol farklı yükümlülüklerdir. Ürün mevzuatı tasarım, imalat ve uygunluk değerlendirmesi için; periyodik kontrol İş Ekipmanları Yönetmeliği Md. 7 ve EK-III kapsamında değerlendirilir.
- TS EN 806-2 — Binalarda içme suyu tesisatı; legionella önlem gereksinimleri
Muayene Kapsamı
1. Görsel ve Yapısal Kontrol
- Tank dış yüzeyi, bağlantı noktaları ve izolasyon kılıfı kontrolü
- İç tank yüzeyi erişilebiliyorsa kireç ve korozyon kontrolü
- Anot çubuğu (magnezyum/titanyum) aşınma ve etkinlik kontrolü
2. Emniyet ve Kontrol Sistemleri
- Emniyet (tahliye) valfi açma basıncı ve sıcaklık testi
- Emniyet valfinin toleransı ve test aralığı ilgili standart, ayar basıncı ve üretici verilerinden belirlenir; fonksiyon testi ile kalibrasyonun kapsamı ayrı belirtilir.
- Termometre ve termostat doğruluk kontrolü
- Geri akış önleyici ve çek valf fonksiyon kontrolü
3. Legionella Risk Değerlendirmesi
- Sıcak su depolama ve dağıtım sıcaklıkları, Legionella kontrol rehberi ve tesisin risk değerlendirmesine göre izlenir; sıcaklık önlemleri haşlanma riskine karşı tedbirlerle birlikte uygulanır. Bu değerlendirme basınçlı kap kontrolünden ayrı kaydedilir.
- Ölü nokta ve durgun su bölgesi tespiti
- Periyodik ısıl dezenfeksiyon prosedürü değerlendirmesi
Yasal Çerçeve ve Kontrolü Kim Yapar?
EK-III 2.1.6 uyarınca kontrol; EKİPNET kayıtlı, yetkilendirme şartlarını sağlayan makine, metalürji ve malzeme, mekatronik, kimya, imalat veya uçak mühendisleri; makine/metal eğitimi mezunu teknik öğretmenler; makine tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır. Zorunlu hizmetten en geç bir gün önce işveren ile yetkili kişi arasında İSG-KATİP sözleşmesi düzenlenip karşılıklı onaylanır; sözleşmesiz rapor geçersizdir.
Md. 7/2 kapsamında kurulum/montaja bağlı güvenlik için ilk kullanımdan önce, önemli bakım/onarım sonrası, seyyar olmayan ekipmanın yer değişikliğinde ve çalışma şekli değişikliği, kaza, doğal olay veya uzun süre kullanılmama nedeniyle güvenliğin bozulabileceği hallerde ek kontrol yapılır. Bakımı yapan kişi aynı ekipmanı kontrol edemez.
Fiilen yapılan kontrolün raporu, kişinin mesleğini, EKİPNET numarasını ve imzasını içerir. Islak veya 5070 sayılı Kanuna uygun güvenli elektronik imzalı rapor ekipman kullanıldığı sürece saklanır; taranmış imza güvenli e-imza değildir. Hafif/ağır kusur ayrımı yalnızca Bakanlık dokümanında derecelendirme varsa uygulanır; güvenli kullanıma engel kusur giderilmeden ekipman kullanılamaz.
İmzalı rapor, saha çalışması tamamlandıktan sonra 48 saat içinde teslim edilir. Hazırlık ve test süresi saha koşullarına göre planlanır.
Sık Sorulan Sorular
Anot çubuğunun değiştirilme ölçütü nasıl belirlenir?
Anodun değiştirilme ölçütü, anot türü ve üreticinin bakım talimatına göre belirlenir. Magnezyum kurban anot ile elektrik beslemeli titanyum anot farklı yöntemlerle değerlendirilir.
Legionella testi zorunlu mu?
Legionella numune alma ve izleme yükümlülükleri Lejyoner Hastalığı Kontrol Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile ilgili rehbere göre, tesisin türü ve koşulları esas alınarak belirlenir. Boyler periyodik kontrolü, gerekli mikrobiyolojik analizlerin yerine geçmez.