Yıldırımdan Korunma Periyodik Kontrolü Nedir?
Yıldırımdan Korunma Sistemi (YKS) periyodik kontrolü; dış korunma sisteminin (paratoner, aşağı iletkenler, topraklama) ve iç korunma sisteminin (SPD — aşırı gerilim koruyucular) muayenesini kapsar. IEC 62305 serisi standartlar, YKS bileşenlerini düzenli aralıklarla denetim altında tutmayı zorunlu kılar.
Yasal Dayanak ve Standartlar
- IEC 62305-1 — Yıldırımdan korunma genel ilkeler
- IEC 62305-2 — Risk değerlendirmesi ve LPL belirleme
- IEC 62305-3 — Yapılara fiziksel hasar koruması; dış YKS ve topraklama gereksinimleri
- IEC 62305-4 — Elektrik ve elektronik sistemlerin iç korunması; SPD koordinasyonu
- TS EN 62305 — IEC 62305 serisi Türk karşılıkları
- Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği — Yıldırım korunma sisteminin periyodik kontrolü
Muayene Kapsamı
Dış Korunma Sistemi
- Yakalama elemanları (paratoner çubuğu, çatı iletkeni) görsel kontrol ve boyutsal doğrulama
- Aşağı iletkenler: mekanik hasar, korozyon ve bağlantı nokta kontrolü
- Test bağlantı kutuları (test clamps) açılarak iletken sürekliliği ölçümü
- Topraklama elektrotları direnci ölçümü: ≤10 Ω (IEC 62305-3)
- Eşpotansiyel bağlantı barası bağlantı kontrolü
- Metal çatı, kuzey, anten ve baca bağlantıları kontrolü
İç Korunma Sistemi (SPD)
- Tip 1 SPD (pano girişi): durum göstergesi ve bağlantı kontrolü
- Tip 2 SPD (alt dağıtım): durum göstergesi kontrolü
- SPD deşarj sayacı okuma (varsa)
- Koordinasyon uygunluğu değerlendirmesi
Periyodik Kontrol Sıklığı
- LPL I–II: görsel kontrol yılda 1, tam ölçüm 2 yılda 1
- LPL III–IV: görsel kontrol 2 yılda 1, tam ölçüm 4 yılda 1
- Her yıldırım düşmesi sonrası acil kontrol
Sık Sorulan Sorular
Paratoner olmadan yıldırım korunma kontrolü yaptırabilir miyiz?
Evet. Çatı iletkeni sistemi (kafes sistemi) ile korunan yapılarda da periyodik kontrol zorunludur. Ayrıca mevcut yapıda YKS yoksa risk değerlendirmesi yaparak zorunluluk tespiti yapılabilir.
Yıldırım sonrası sistem ne kadar sürede kontrol edilmeli?
IEC 62305-3 uyarınca yakın veya doğrudan yıldırım düşmesi sonrası sistem 48 saat içinde kontrol edilmelidir. Hasarlı bileşenler tespit edilerek acil rapor düzenlenir.