Elektrik İç Tesisat Periyodik Kontrolü Nedir?
Elektrik iç tesisat periyodik kontrolü; binanın alçak gerilim (230/400 V) dağıtım sisteminin, kablo tesisatının, dağıtım panolarının ve koruma cihazlarının güvenliğini, standart uygunluğunu ve işlevselliğini bağımsız yetkili elektrik mühendisi tarafından ölçüm ve testlerle doğrulayan zorunlu denetimdir.
Yasal Dayanak ve Standartlar
- Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği — Tehlikeli ortamlarda yılda 1, genel işyerlerinde 4 yılda 1 periyodik kontrol zorunluluğu
- TS HD 60364-6:2016 — Alçak gerilim elektrik tesisatları doğrulama standardı (IEC 60364-6 Türk karşılığı)
- TS HD 60364-4-41 — Elektrik çarpmasına karşı koruma gereksinimleri
- TS HD 60364-5-54 — Topraklama düzenlemeleri ve koruyucu iletkenler
- TS EN 61557 — Test, ölçüm ve izleme cihazları standardı
- 6331 sayılı İSG Kanunu — İşverenin elektrik güvenliğini sağlama yükümlülüğü
Muayene Kapsamı
1. Yalıtım Direnci Testi (Megger)
- 500 V veya 1000 V DC test gerilimi — TS EN 61557-2 uyumlu
- Minimum yalıtım direnci: 1 MΩ (alçak gerilim devreler)
- Faz-nötr, faz-toprak, nötr-toprak ölçümleri
- Kablo yaşlanma ve nem etkisi değerlendirmesi
2. RCD / Kaçak Akım Rölesi Testi
- 30 mA tipinde açma süresi ≤300 ms (TS HD 60364-4-41)
- Rampa testi ile gerçek açma eşiği ölçümü
- Tip A ve Tip B RCD fonksiyon doğrulaması
3. Devre Empedansı ve Kısa Devre Testi
- Arıza döngü empedansı (Zs) ölçümü ve sigorta uyumu doğrulaması
- Nötr ve koruyucu iletken sürekliliği testi
- Prospektif kısa devre akımı (PSCC) hesabı
4. Dağıtım Panosu Kontrolü
- MCB/MCCB amper değeri ve kablo kesiti uygunluğu
- Bara bağlantı moment kontrolü ve korozyon
- Pano IP sınıfı, etiketleme ve kablo düzeni
- Acil durdurma ve ana şalter fonksiyon testi
5. Termografik (Kızılötesi) Tarama
- Pano, bara ve sigorta ısı haritası
- IEC/ISO 18434-1: ΔT>10°C uyarı, ΔT>40°C kritik
- Ekipman çalışır haldeyken, üretim durmadan
Sık Sorulan Sorular
Elektrik periyodik kontrol belgesi zorunlu mu?
Evet. Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği ve İş Ekipmanları Yönetmeliği kapsamında zorunludur. Bakanlık denetiminde belge talep edilir; eksik belge idari para cezasına yol açar.
Yeni tesisat da kontrole tabi mi?
Evet. Yeni tesisat ilk kullanıma açılmadan kabul muayenesinden geçmeli; TS HD 60364-6 Madde 6.1 kapsamında tüm ölçüm ve belgelendirme yapılmalıdır.
RCD test düğmesi yeterli değil mi?
Hayır. Test düğmesi yalnızca mekanik çalışmayı doğrular; gerçek açma süresi ve eşik akımı ölçüm cihazıyla test edilmelidir.